Nieuwsoverzicht 

Medusa is de afgelopen drie jaar betrokken geweest bij de opzet en uitrol van een 25-tal computerhoeken voor senioren in de regio Maasland. RIGOM is hierin de initiator en trekker geweest. Medusa heeft een ondersteunende rol gespeeld en de tussen- en eindevaluatie verzorgd.

Hieronder treft u de samenvatting en de belangrijkste conclusies aan. Voor meer informatie over het project of de complete eindrapportage kunt u contact op nemen met Henk Koning (info@medusa.nl) of Eric Dirkx (edirkx@rigom.nl) van Rigom.

Samenvatting en conclusies

De informatiemaatschappij heeft in ieders leven zijn intrede gedaan. Internet, mobiele telefonie, televisie, SMS zijn allemaal uitingen waarbij de computer op de voor- of achtergrond een grote rol speelt. Jongere generaties groeien hier als vanzelf in, maar een belangrijk deel van de ouderen maakt geen gebruik van bijvoorbeeld computer of Internet, omdat ze eenvoudigweg niet beschikken over de nodige digitale vaardigheden en omdat ze een incompleet beeld hebben van wat PC's en Internet ouderen te bieden hebben. Steeds meer ouderen echter zijn nieuwsgierig en hebben behoefte ontwikkeld aan het opdoen van digitale kennis en verdieping daarvan.

RIGOM (Regionale Instelling Gecoördineerd Ouderenwerk Maasland) heeft op deze behoefte ingespeeld en beoogt met de inrichting van 25 computerhoeken verspreid over de regio Maasland ouderen kennis te laten maken met de computer en zijn mogelijkheden. De drempel om deel te nemen is bewust heel laag gehouden. De voorziening is dicht bij huis, in een vertrouwde omgeving met persoonlijke begeleiding en tegen bescheiden deelnemerskosten.

Na de kennismakingsinstructie - die gratis wordt aangeboden - kan de oudere uit eigen ervaring en beter gefundeerd, de keuze maken al of niet door te gaan bijvoorbeeld met het volgen van een computercursus in één van de leercentra. Ook na de kennismaking en cursussen kan men in computerhoeken terecht om anderen te ontmoeten, te oefenen en ervaringen uit te wisselen. Elke deelnemer kan dus op een niveau instappen dat aansluit bij zijn/haar achtergrond en vaardigheden.

De computerhoeken zijn te vinden in buurthuizen, ouderensociëteiten en woon/zorghuizen en zijn tot stand gekomen in overleg tussen de lokale ouderenorganisaties en RIGOM. Met inzet van professioneel aangestuurde vrijwilligers draagt RIGOM zorg voor de acquisitie en de begeleiding van de deelnemers en voor het beschikbaar zijn van educatief materiaal en andere benodigde faciliteiten. Deze ondersteuning is uit oogpunt van doelmatigheid strak georganiseerd met uniforme procedures, regels en overlegmomenten.

Vooral praktische redenen vormen voor ouderen de aanleiding om deel te nemen zoals het kunnen thuisbankieren, kerstkaarten maken of e-mailen met kinderen of kleinkinderen. Ook het gevoel 'er weer bij te horen' en het mee te kunnen praten vormen een belangrijke motivatie om zich in computers en Internet te verdiepen.

Voor veel ouderenorganisaties die direct of indirect betrokken zijn bij de computerhoeken betekenen de computeractiviteiten een verrijking en verbreding van het activiteitenprogramma.

Het voorbereiden, opzetten en operationeel maken van de 25 computerhoeken is een proces geweest dat ruim drie jaar geduurd heeft. In het begin waren slechts enkele hoeken actief, maandelijks kwamen hier nieuwe bij. De fasering is heel belangrijk gebleken voor het slagen van het project. De professionele begeleiding/ondersteuning kon hierdoor gestructureerd en gericht ingezet worden. Elke nieuw te starten computerhoek kon bovendien profiteren van de eerdere ontwikkelingen en ervaringen. De organisatie en procedures verlopen nu steeds meer gestroomlijnd, educatief materiaal is ontwikkeld en uitgeprobeerd en het beheer van hard- en software heeft duidelijk vorm gekregen.

Conclusies
De experimentele periode van het project Computerhoeken Maasland is afgerond. Alle geplande computerhoeken zijn in functie. Er is ruime ervaring opgedaan met de organisatie en de coördinatie van de hoeken.

De resultaten hiervan zijn:

• dat al vele ouderen in de regio Maasland in computerhoeken kennis hebben gemaakt met de digitale wereld via de instructies verzorgd door vrijwilligers
• dat de computer voor veel meer ouderen dan voorheen zichtbaar en probeerbaar aanwezig is en dat de computer voor beginnende en gevorderde gebruikers een instrument is geworden dat in de praktijk van alledag toepasbaar is en blijft mede dankzij de ondersteuning die via de computerhoek te verkrijgen is
• dat de computerhoeken uitgroeien (of al uitgegroeid zijn) tot ontmoetingsplekken voor senior computergebruikers voor het uitwisselen van computerkennis en -ervaring
• dat de computers ook al ingezet worden voor andere activiteiten die ouderen uitvoeren

Daarnaast is bereikt dat door de overdracht van kennis en kunde tussen ouderen en van jongeren naar ouderen de sociale cohesie binnen de lokale gemeenschap wordt bevorderd. De computerhoek wordt beschouwd als een extra toegevoegde voorziening, in het bijzonder in de kleine kernen van de regio. Dit wordt waardevol geacht gelet op het gegeven dat zoveel andere voorzieningen wegvallen binnen de kleine gemeenschappen. De computerhoek geeft in deze zin een positieve impuls aan de leefbaarheid.

In het afgelopen jaar (2004) hebben 850 ouderen deelgenomen aan verschillende activiteiten in de computerhoeken. Ze zijn daarbij ondersteund door maar liefst 210 vrijwilligers. Het aantal deelnemers stijgt de komende periode verder gegeven het feit dat een aantal hoeken in 2005 en een beperkt aantal pas in 2006 een volledig jaar meedraaien.

Op basis van de succesvol gebleken aanpak en op basis van de nadrukkelijk uitgesproken positieve ervaringen onder deelnemers en vrijwilligers kan geconcludeerd worden dat het project computerhoeken geslaagd is in zijn opzet. Het project voorziet in een duidelijk maatschappelijk bepaalde behoefte en verdient continuïteit.