Nieuwsoverzicht 

De angst van Nederlanders om op internet de creditcard te gebruiken, leidt tot een bijna ondoorgrondelijk woud van alternatieve betaalmogelijkheden op het web.
Nederlanders kochten in 2002 voor ongeveer één miljard euro aan producten op internet. Veel online klanten betalen echter nog op "ouderwetse" (vertrouwde) manieren. Die bekende methoden bestaan onder meer uit de overschrijving, de incassomachtiging, de acceptgiro en het versturen onder rembours.  
Nu betaalt ongeveer 60 procent van de Nederlanders online bestellingen per acceptgiro, 25 procent van de mensen gebruikt de creditcard, 10 procent van de producten wordt onder rembours of na een incasso afgerekend, zo blijkt uit voorlopige cijfers van branchevereniging Thuiswinkel.org over 2002.

In het onderstaande overzicht geven wij een indruk van een aantal online betaalsystemen. De meest gangbare zoals als creditcard en Rabo Direct en een aantal meer recent ontwikkelde systemen zoals Moxmo, Mobile2pay, Secoin en wwwbon.

Creditcard
Wanneer we het hebben over online betalen dan hebben we het in de eerste plaatst over betalen met een creditcard. Dit is namelijk de eenvoudigste manier om op afstand te betalen. Een nummer doorgeven volstaat.

Tegelijkertijd is dit ook het meest fraudegevoelige betaalmethode. Iedereen die uw nummer kent, kan geld van de rekening laten afschrijven. Dit is niet alleen riskant voor de kaarthouder (spookafschrijvingen) maar ook voor de winkeliers en creditcardmaatschappijen. Zij moeten namelijk alle schade dekken. Over het misbruik wordt nogal geheimzinnig gedaan. De webwinkeliers dragen tussen 2,5 en 5 procent af aan de creditcardmaatschappijen.

Er zijn allerlei ontwikkelingen om de fraude tegen te gaan:

• Encryptie zoals Secure Socket Layer (SSL) om het 'onderscheppen' van creditcardnummers te voorkomen.
• Betere beveiliging bij de webwinkeliers ter voorkoming van diefstal van creditcardnummers.
• Card Validation Code (CVC2) een driecijferige code aan de achterzijde van de kaart om het gebruik van gestolen en valse/gegenereerde kaartnummers tegen te gaan.
  
  Echter betrouwbaar zal de creditcard nooit worden.
  Probleem is dat koper en verkoper elkaars identiteit niet kennen. Hoe weet je als klant of de webwinkelier echt bestaat en omgekeerd hoe weet de verkoper of er achter de creditcard de echte eigenaar zit.

SET
Om dit probleem op te lossen hebben IBM, Visa en Mastercard een aantal jaren geleden de SET-standaard (Secure Electronic Transition) ontwikkeld. Deze levert niet alleen een cryptografische beveiliging van de verbinding maar zorgt ook voor een onomstotelijke identificatie van beide partijen. In 1997 werd SET door de gezamenlijke Nederlandse banken als onderdeel van I-Pay geïntroduceerd. Maar de klanten vonden het allemaal te lastig, waarom installeren, creditbetalingen zijn toch verzekerd! SET is geflopt en vorige jaar gestopt.
De creditcardmaatschappijen zijn nu ieder op eigen houtje bezig met nieuwe systemen, zo ontwikkelt Mastercard het 'universal cardholder authentication field' (UCAF) en werkt Visa aan 3D-secure. Wat dit uiteindelijk op gaat leveren, valt nog te bezien.

Paypal
Paypal is een online betalingsdienst voor creditcard transacties en werd in juli 2002 overgenomen door veilingsite eBay. Ze bevinden zich als betrouwbare partij tussen de klant en de winkelier en verzorgen een veilige manier van creditcard transacties. Gebruikers moeten vooraf bij Paypal een rekening openen. De betaling zelf verloopt eenvoudig door het invullen van het e-mailadres van de instantie of persoon die de betaling ontvangt en het te betalen bedrag. 

Banken
Een aantal reguliere banken heeft een eigen methode bedacht om op internet betalingen te kunnen afhandelen. De bekendste daarvan is Rabo Direct Betalen. Deze manier van betalen wordt inmiddels door een groot aantal Nederlandse winkels op internet geaccepteerd. Rabo Direct Betalen is een manier van betalen met een pincode. Met behulp van een digipass wordt een unieke bestelcode gevormd dat als verificatie dient. ABN Amro kent ook een online betaalsysteem, eWallet geheten.
Nadeel bij dit soort systemen is echter wel dat de consument gebonden is aan een bepaalde bank. Je zal dus een rekening bij ABN Amro of de Rabobank moeten hebben om ermee te kunnen betalen.

KPN
Voor kleine betalingen biedt KPN Switchpoint aan. Wie via een site bij een betaaldienst uitkomt, wordt gevraagd een bepaald nummer te bellen. Hierna wordt het verschuldigde bedrag via de telefoonrekening verrekend.
 

Nieuwe prepaid initiatieven
Een handig betaalsysteem dat ook nog veilig is, zal de e-commerce bevorderen. Hierover lijken de internetbedrijven het met elkaar eens. Daarom worden er regelmatig nieuwe betaalmethoden geïntroduceerd waarbij geen creditcard nodig is. Zo zijn er bedrijven die menen dat consumenten graag hun product op internet betalen met hun mobiele telefoon. De bekendste hiervan zijn Moxmo, dat begin november vorig jaar van start ging, en Mobile2Pay.

Moxmo lanceerde een online en mobiel betaalsysteem waarbij de gebruikers geld moeten overmaken naar een virtuele betaalrekening. De virtuele rekening is hierbij gekoppeld aan het mobiele telefoonnummer van een gebruiker, wat onder meer gebruikt wordt voor sms-verificatie.

Ook Mobile2Pay werkt volgens dit principe, maar dan zonder tussenrekening. De Mobile2Pay-klant dient bij aankoop van een online product eerst zijn mobiele nummer en geboortedatum op de internetsite in te vullen. Vervolgens wordt hij gebeld door een computer die om een pincode vraagt. Als de ingevulde pincode goed is, is de betaling verricht.

Deze mobiele betaalmethoden lenen zich vooral goed voor kleine bedragen. Het nieuwe Secoin is daar ook voor bedoeld. Met Secoin, dat deze maand als proef van start is gegaan, kunnen gebruikers zelf geld overmaken naar hun virtuele Secoin-rekening. Bij het online betalen wordt gebruikers vervolgens om hun e-mailadres en wachtwoord gevraagd. Hierna is het product direct te bekijken, downloaden of luisteren. Secoin is, zoals het zelf propageert, vooral geschikt voor kleinere bedragen tot tien euro. Al zijn betalingen met grotere bedragen ook mogelijk.

Onder de nieuwe initiatieven mag zich ook de wwwbon scharen. Dit is een soort prepaidkaart die zowel op papier als digitaal besteld kan worden. Na het storten van een bedrag op de rekening van IC Company in Amsterdam wordt de bon verstuurd. Bij een online bestelling moet de gebruiker het bonnummer intikken gevolgd door de transactiecode dat zichtbaar wordt na het openkrassen van de grijze balk op de kaart.

Betaaldstandaard
Alle alternatieve betaalmogelijkheden maken het voor consument en winkelier niet altijd even helder. In december pleitte de Thuiswinkel.org al voor het vormen van één betaalstandaard.
Wanneer zo'n standaard komt en welke dat wordt, is nog moeilijk om te zeggen, meent Wijnand Jongen, directeur van Thuiswinkel.org. Voor het zover is moet er nog veel gebeuren. Jongen: "Het zou prettig zijn als de Rabobank de technologie van Rabo Direct Betalen interoperabel zou maken met andere banken."

De organisatie probeert ook de politici in Den Haag te stimuleren om snel tot één standaard te komen. "Deze situatie met zoveel systemen belemmert het elektronisch zakendoen en is slecht voor de consument", aldus Jongen. Tot er één betaalstandaard is, raadt Jongen webwinkeliers aan om niet te veel geld te steken in de implementatie van verschillende systemen. "Dat kost alleen maar veel geld. Wellicht doen ze er verstandig aan om in zee te gaan met een payment service provider of gewoon even af te wachten."